NACHTANGST BIJ PEUTERS: WAT IS HET EN WAT TE DOEN?

Wordt jouw kindje ook wel eens helemaal overstuur wakker; huilen, krijsen, om zich heen slaan? Zonder dat het zich wil laten troosten? Misschien denk je dan aan een nachtmerrie. Maar juist als kinderen zich niet laten troosten en haast onbereikbaar lijken te zijn, kan er ook goed sprake zijn van wat we noemen ‘nachtangst’. In dit artikel lees je meer over nachtangst bij peuters. Wat het precies inhoudt, hoe het ontstaat en – ook heel belangrijk – hoe jij er als ouder het beste mee om kunt gaan!

Nachtmerrie of Nachtangst?

We weten allemaal uit eigen ervaring wat een nachtmerrie is, maar ‘nachtangst’ is bij veel ouders minder bekend. Daarom staan we eerst even stil bij de verschillen tussen nachtmerries en nachtangst:

  • Een kind dat een nachtmerrie heeft gehad en daardoor overstuur is, is doorgaans goed wakker. Een kind met een aanval van nachtangst lijkt wel wakker, maar is dat niet echt.
  • Na een nachtmerrie hebben kinderen doorgaans behoefte aan nabijheid van de ouder(s). Ze willen getroost worden en hebben vaak even wat geruststelling nodig om weer te kunnen gaan slapen.
  • Bij nachtangst is je kind nauwelijks te troosten. Pogingen je kind vast te houden, kunnen zelfs averechts werken en je kindje nog meer overstuur maken. Soms weert je kind je ook actief af.
  • Nachtmerries zijn akelige dromen die kinderen zich de volgende ochtend vaak nog kunnen herinneren, zeker wanneer ze wat ouder zijn. Kinderen met nachtangst kunnen zich niets herinneren van de aanval.
  • Nachtmerries treden op in de REM-slaap, die doorgaans plaatsvindt in het tweede deel van de nacht of de vroege ochtend. Nachtangsten ontstaan juist vaak vroeg in de slaap; zo’n 1 tot 3 uur nadat je kindje ging slapen.

Kenmerken van Nachtangst

Hieronder een overzicht van kenmerken van nachtangst:

  • Huilen, gillen of krijsen
  • Onrustige bewegingen, slaan of schoppen
  • Zich niet laten troosten
  • Versnelde ademhaling
  • Verhoogde hartslag
  • Zweten

Een aanval van nachtangst kan een paar minuten tot wel een uur duren en kan dan van het ene op het andere moment weer stoppen.

Hoe ontstaat nachtangst?

Nachtangst kan ontstaan vanaf de leeftijd van 18 maanden tot je kindje een jaar of 6 is. Maar meestal begint het rond de leeftijd van 3 jaar. Nachtangsten kunnen ontstaan als de overgang van de lichte slaapfase naar een wat diepere slaapfase niet helemaal soepel verloopt. Het kind ontwaakt niet echt, maar slaapt ook niet rustig verder. In die toestand kan het dan een soort paniekaanval krijgen. De rijping van de hersenen lijkt hierbij een rol te spelen. Vaak nemen nachtangsten vanzelf af, naarmate je kind ouder wordt. Ook erfelijkheid speelt een rol bij nachtangsten. Dus misschien eens navragen bij je (schoon)ouders of jij of je partner als kind ook last hebben gehad van nachtangsten? En ten slotte geldt dat vermoeidheid, spanningen en stress of een vervelende ervaring ook kunnen leiden tot nachtangsten. Zeker wanneer je kind daar gevoelig voor is. 

Wat te doen bij nachtangst?

Voor jou als ouder kan het naar zijn om je kindje zo overstuur te zien en hem of haar niet te kunnen bereiken om het te troosten of kalmeren. In feite kun je als ouder helaas gewoon niet heel veel doen wanneer je kindje nachtangst heeft. Behalve natuurlijk erop letten dat het zich niet bezeert als het om zich heen slaat of dat het door de drukke bewegingen uit bed valt! Als de aanval niet te lang duurt, zal je kindje na een paar minuutjes vanzelf weer verder slapen. Wil je toch iets doen? Laat het licht gedempt en praat zachtjes tegen je kind terwijl het in z’n bedje ligt. Wanneer je kindje hier niet heftig afwerend op reageert, kun je proberen om het over z’n gezichtje te aaien om het toch enigszins te kalmeren.

We hopen dat dit artikel je geholpen heeft. Wil je meer weten of heb je nog vragen? Chat met ons! We denken graag met je mee.

MEER INFORMATIE